"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, bậc tiếp cận tâm mà sẽ đắc chí thượng đạo, với người ấy tập đế sẽ không sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, bậc A La Hán, với người ấy tập đế sẽ không sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ TẬP ÐẾ SẼ KHÔNG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Ðối với hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng tập đế chẳng phải sẽ không sanh cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, bậc A La Hán, thì với người ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng sẽ không sanh".
Khổ đế sẽ không sanh ở cõi nào ... trùng ...
Khổ đế sẽ không sanh cho người nào ở cõi nào ...
Phần NGƯỜI (Yassakaṃ) và phần NGƯỜI CÕI (Yassayatthakaṃ) cũng giống nhau.
Tập đế, đạo đế ... trùng ... chỉ có điểm khác nhau là: vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, bậc A La Hán, bậc vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng sẽ không sanh.
Khổ đế sẽ đang sanh cho người nào thì tập đế từng diệt cho người ấy phải chăng?
HAY LÀ ... trùng ...
Các câu hỏi thuộc hiện tại quá khứ trong phần sanh và phần sanh diệt cũng giống nhau luôn về người, về cõi, về người cõi, câu xuôi cùng câu ngược, cần được phân tích cho minh bạch.
Khổ đế đang sanh cho người nào thì tập đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm là bậc tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, với người ấy khổ đế đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy. Vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh hạng khác, thì với người ấy khổ đế đang sanh và tập đế cũng sẽ diệt".
- HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật, đối với tất cả người đang tử biệt, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy tập đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy. Vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh, thì với người ấy tập đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Khổ đế đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy khổ đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy. Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát nơi người ấy sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy khổ đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy đạo đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy. Còn vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm là bậc mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát nơi người ấy sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy đạo đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Tập đế đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu sẽ không đắc đạo, với người ấy tập đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy. Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy tập đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ TẬP ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái vào cái tâm bất tương ưng ái đối với bậc mà sẽ đắc đạo, đối với bậc nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng, với người ấy đạo đề sẽ diệt nhưng tập đế chẳng phải đang sanh cho người ấy; Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy đạo đế sẽ diệt và tập đế cũng đang sanh".
Khổ đế đang sanh ở cõi nào ... trùng ...
Khổ đế đang sanh cho người nào ở cõi nào thì tập đế sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm tiếp cận mà sẽ đắc chí thượng đạo, đối với người đang sanh cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh cõi tứ uẩn, ngũ uẩn hạng khác, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh và tập đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt cõi tứ uẩn-ngũ uẩn, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh cõi tứ uẩn, ngũ uẩn, thì với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Khổ đế đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với người đang sanh cõi khổ cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo vào sát na sanh của tâm bình nhật, đối với người đang sanh là hạng mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm thời bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát nơi người ấy sanh của tâm bình nhật, đối với người đang sanh là hạng mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Tập đế đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Ðối với người cõi khổ, vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy tập đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo thì với người ấy ở cõi ấy tập đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ TẬP ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người mà sẽ đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt nhưng tập đế chẳng phải đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt và tập đế cũng đang sanh".
Khổ đế không đang sanh cho người nào thì tập đế sẽ không diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với tất cả người đang tử biệt, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy khổ đế không đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, thì với người ấy khổ đế không đang sanh và tập đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, với người ấy tập đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy; Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc thì với người ấy tập đế sẽ không diệt và khổ đế cũng không đang sanh".
Khổ đế không đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm đạo, vào sát na diệt của mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng người mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy khổ đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, thì với người ấy khổ đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, thì với người ấy đạo đế sẽ không diệt và khổ đế cũng không đang sanh".
Tập đế không đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng người mà sẽ đắc đạo, đối với bậc đang nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng, với người ấy tập đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với người đang nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng thì với người ấy tập đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ TẬP ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng tập đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với bậc đang nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng, thì với người ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng không đang sanh".
Khổ đế không đang sanh ở cõi nào ... trùng ...
Khổ đế không đang sanh cho người nào ở cõi nào thì tập đế sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt cõi tứ uẩn-ngũ uẩn, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo và vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh và tập đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, đối với người đang sanh cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ không diệt và khổ đế không đang sanh".
Khổ đế không đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm đạo, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi khổ- cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ CŨNG SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với người đang sanh cõi khổ - cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi khổ - cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt và khổ đế cũng không đang sanh".
Tập đế không đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người mà sẽ đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy; tập đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn đối với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với bậc vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy tập đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ TẬP ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Ðối với người cõi khổ, vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng tập đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với bậc vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng không đang sanh".
Khổ đế từng sanh cho người nào thì tập đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
Các câu hỏi thuộc quá khứ vị lai trong phần diệt (Nirodhavāra) cả câu xuôi lẫn câu ngược đã được phân tích như thế nào trong phần sanh diệt (Uppādanirodhavāra) cũng nên phân tích rõ ràng như vậy.
DỨT PHẦN SANH DIỆT (Uppādanirodhavāraniṭṭhitaṃ)
KẾT THÚC CHUYỂN BIẾN (Pavattivāro)
5- PHẦN BIẾN TRI
Người nào biến tri khổ đế thì người ấy cũng đoạn trừ (Pajahati) tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY CŨNG BIẾN TRI (PARIJĀNĀTI) KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
Người nào đã biến tri khổ đế thì người ấy đã đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐÃ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO ÐÃ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐÃ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
Người nào sẽ biến tri khổ đế thì người ấy sẽ đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
Người nào đang biến tri khổ đế thì người ấy đã đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐÃ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Vị A La Hán không đang biến tri khổ đế nhưng chẳng phải chưa đoạn trừ tập đế. Ngoại trừ bậc chí thượng đạo và vị A La Hán, các hạng người còn lại thì không đang biến tri khổ đế và cũng chưa đoạn trừ tập đế".
HAY LÀ NGƯỜI NÀO CHƯA TỪNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Bậc chí thượng đạo không từng đoạn trừ tập đế nhưng chẳng phải không đang biến tri khổ đế. Ngoại trừ bậc chí thượng đạo và bậc A La Hán, các hạng người còn lại thì không từng đoạn trừ tập đế và cũng không đang biến tri khổ đế".
Người nào đang biến tri khổ đế thì người ấy sẽ đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Người mà sẽ đắc đạo thì người ấy không đang biến tri khổ đế nhưng chẳng phải sẽ không đoạn trừ tập đế. Còn bậc A La Hán và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo thì người ấy không đang biến tri khổ đế và cũng sẽ không đoạn trừ tập đế".
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Bậc chí thượng đạo sẽ không đoạn trừ tập đế nhưng chẳng phải không đang biến tri khổ đế. Còn vị A La Hán và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo thì với người ấy sẽ không đoạn trừ tập đế và cũng không đang biến tri khổ đế".
Người nào từng biến tri khổ đế thì người ấy sẽ đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY TỪNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG TỪNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Người mà sẽ đắc đạo người ấy không từng biến tri khổ đế nhưng chẳng phải sẽ không đoạn trừ tập đế. Còn bậc chí thượng đạo và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, người ấy không từng biến tri khổ đế và cũng sẽ không đoạn trừ tập đế".
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG TỪNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Vị A La Hán sẽ không từng đoạn trừ tập đế nhưng chẳng phải không từng biến tri khổ đế. Còn bậc chí thượng đạo và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo thì những người ấy sẽ không đoạn trừ tập đế và cũng không từng biến tri khổ đế".
DỨT PHẦN BIẾN TRI (Parriññavāraṃ niṭṭhitaṃ)
KẾT THÚC ÐẾ SONG
(Saccayamakaṃ niṭṭhitaṃ)
KẾT THÚC BỘ SONG ÐỐI LUẬN – TẬP 1
(1) Ở đây cần phải hiểu là đạo quả hữu học.
TRÍCH CÚ TỪ ĐIỂN
PADABHĀJANĪYĀNUKKAMO
Akusala 2 nakevalaṃ: bất thiện
akusalamūlā 2, 10, 13: căn bất thiện
akusalamūlaka 2,12: nương căn bất thiện
akusalamūlamūla 2.11: căn bất thiện căn
akusalamūlamūlaka 2.13: nương căn bất thiện căn
akusalamūlasahajāta 10-13: câu sanh bất thiện căn
akusalasamuṭṭhāna 10-13: bất thiện sỡ sanh
aggamagga 863 nakevalaṃ: chí thượng đạo
aggamaggasamaṅgī 276 nakevalaṃ: bậc chí thượng đạo
aghānaka 297. nakevalaṃ: người vô tỷ
acakkhuka 296. nakevalaṃ: người vô nhãn
aññamaññamūla 1. nakevalaṃ: hỗ tương căn
aññamaññamūlaka 1 nakevalaṃ: thuộc hỗ tương căn
aññamaññamūlamūla: nakevalaṃ: căn hỗ tương căn
aññamaññamūlamūlaka. nakevalaṃ: thuộc căn hỗ tương căn
atīta 929. nakevalaṃ quá khứ
attharạsa 288. 289. 803. 804 nghĩa vị
atthi 760 nakevalaṃ có (động từ)
anantarā 863 nakevalaṃ tiếp cận, liên tục.
anabhisametavī 850 nakevalaṃ: người chưa đắc đạo.
anāgata 346. 561. vị lai
anāgāmimaggasamangī 1387. nakevalaṃ bậc bất lai đạo
anuloma 547 nakevalaṃ thuận, xuôi
apāya 837 yebhuyyikaṃ: cõi khổ
abyākata 3. 14-17-22. Vô ký
abyākatamūla 3.14-17 căn vô ký
abyākatamūlaka 3.16: thuộc căn vô ký, nương căn vô ký
abyākatamūlamūla 3.15. căn vô ký căn
abyākatamūlamūlaka 3.17. nương căn vô ký căn
abyākatamūlasahajāta 14.17. câu sanh căn vô ký
abhisametāvī 850. nakevalaṃ: người đã đắc đạo
arahanta 276. nakevalaṃ bậc Ứng Cúng, vị A La Hán
arūpa 117. yebhuyyikaṃ: vô sắc
arūpaka 304. nakevalaṃ: người vô sắc, không hình sắc
arūpāvacara 313 yebhuyyikaṃ: cõi vô sắc giới
avasesa 7. yebhuyyikaṃ: ngoài ra, còn lại
ahetuka 10. nakevalaṃ: vô nhân
asannasatta 117. yebhuyyikaṃ: cõi vô tưởng.
asotaka 296. nakevalaṃ: người vô nhĩ
āpāyika 868. nakevalaṃ: người cõi khổ
āmantaø 6. yebhuyyikaṃ: phải rồi! đúng rồi!
āyatana 282. nakevalaṃ: xúc nhập.
uppapajjanta 117. nakevalaṃ: đang sanh khởi.
uppajjati 6. yebhuyyikaṃ: phát sanh
uppajjittha 123 yebhuyyikaṃ: đã sanh
uppajjissati 129. yebhuyyikaṃ: sẽ sanh
uppatticitta. 881. yebhuyikaṃ: tâm tục sinh
uppāda 532-706, 922: sự sanh khởi, phần sanh
uppàdakkhana 833. yebhuyyikaṃ: sát na sanh
uppādaniredha 532 nakevalaṃ: phần sanh và diệt
ekamūla 1. nakevalaṃ: đồng căn
ekamūlaka 1. nakevalaṃ: nương đồng căn
ekamūlamūla 1. nakevalaṃ: căn đồng căn
ekamūlamūlaka 1. nakevalaṃ: nương căn đồng căn
ekasadisa 312. đồng như nhau.
ekekapadamūlaka 290: mỗi mỗi câu gốc
kattabba 197. nakevalaṃ: nên kết cấu, nên làm thành.
kāmarāgānusaya 1221. dục ái tùy miên
kāya 280. nakevalaṃ: thân
kāyadhātu 794. 803. thân giới
kāyaviññaṇna 799. 803. thân thức
kāyaviññāṇadhātu 794. thân thức giới
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, bậc tiếp cận tâm mà sẽ đắc chí thượng đạo, với người ấy tập đế sẽ không sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, bậc A La Hán, với người ấy tập đế sẽ không sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ TẬP ÐẾ SẼ KHÔNG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Ðối với hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng tập đế chẳng phải sẽ không sanh cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, bậc A La Hán, thì với người ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng sẽ không sanh".
Khổ đế sẽ không sanh ở cõi nào ... trùng ...
Khổ đế sẽ không sanh cho người nào ở cõi nào ...
Phần NGƯỜI (Yassakaṃ) và phần NGƯỜI CÕI (Yassayatthakaṃ) cũng giống nhau.
Tập đế, đạo đế ... trùng ... chỉ có điểm khác nhau là: vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, bậc A La Hán, bậc vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng sẽ không sanh.
Khổ đế sẽ đang sanh cho người nào thì tập đế từng diệt cho người ấy phải chăng?
HAY LÀ ... trùng ...
Các câu hỏi thuộc hiện tại quá khứ trong phần sanh và phần sanh diệt cũng giống nhau luôn về người, về cõi, về người cõi, câu xuôi cùng câu ngược, cần được phân tích cho minh bạch.
Khổ đế đang sanh cho người nào thì tập đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm là bậc tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, với người ấy khổ đế đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy. Vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh hạng khác, thì với người ấy khổ đế đang sanh và tập đế cũng sẽ diệt".
- HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật, đối với tất cả người đang tử biệt, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy tập đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy. Vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh, thì với người ấy tập đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Khổ đế đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy khổ đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy. Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát nơi người ấy sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy khổ đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy đạo đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy. Còn vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm là bậc mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát nơi người ấy sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy đạo đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Tập đế đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu sẽ không đắc đạo, với người ấy tập đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy. Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy tập đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ TẬP ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái vào cái tâm bất tương ưng ái đối với bậc mà sẽ đắc đạo, đối với bậc nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng, với người ấy đạo đề sẽ diệt nhưng tập đế chẳng phải đang sanh cho người ấy; Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy đạo đế sẽ diệt và tập đế cũng đang sanh".
Khổ đế đang sanh ở cõi nào ... trùng ...
Khổ đế đang sanh cho người nào ở cõi nào thì tập đế sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm tiếp cận mà sẽ đắc chí thượng đạo, đối với người đang sanh cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh cõi tứ uẩn, ngũ uẩn hạng khác, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh và tập đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt cõi tứ uẩn-ngũ uẩn, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh cõi tứ uẩn, ngũ uẩn, thì với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Khổ đế đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với người đang sanh cõi khổ cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo vào sát na sanh của tâm bình nhật, đối với người đang sanh là hạng mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm thời bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt nhưng khổ đế chẳng phải đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát nơi người ấy sanh của tâm bình nhật, đối với người đang sanh là hạng mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt và khổ đế cũng đang sanh".
Tập đế đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Ðối với người cõi khổ, vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy tập đế đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ diệt cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo thì với người ấy ở cõi ấy tập đế đang sanh và đạo đế cũng sẽ diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ TẬP ÐẾ ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người mà sẽ đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt nhưng tập đế chẳng phải đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na sanh của tâm ái đối với người mà sẽ đắc đạo, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ diệt và tập đế cũng đang sanh".
Khổ đế không đang sanh cho người nào thì tập đế sẽ không diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với tất cả người đang tử biệt, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy khổ đế không đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, thì với người ấy khổ đế không đang sanh và tập đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, với người ấy tập đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy; Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc thì với người ấy tập đế sẽ không diệt và khổ đế cũng không đang sanh".
Khổ đế không đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm đạo, vào sát na diệt của mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng người mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy khổ đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, thì với người ấy khổ đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, thì với người ấy đạo đế sẽ không diệt và khổ đế cũng không đang sanh".
Tập đế không đang sanh cho người nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng người mà sẽ đắc đạo, đối với bậc đang nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng, với người ấy tập đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với người đang nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng thì với người ấy tập đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO THÌ TẬP ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng tập đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với bậc đang nhập thiền diệt, đối với bậc vô tưởng, thì với người ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng không đang sanh".
Khổ đế không đang sanh ở cõi nào ... trùng ...
Khổ đế không đang sanh cho người nào ở cõi nào thì tập đế sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt cõi tứ uẩn-ngũ uẩn, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh nhưng tập đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo và vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh và tập đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ TẬP ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, đối với người đang sanh cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy tập đế sẽ không diệt và khổ đế không đang sanh".
Khổ đế không đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na diệt của tâm đạo, vào sát na diệt của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng mà sẽ đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi khổ- cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy khổ đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ CŨNG SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ KHỔ ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Vào sát na sanh của tâm bậc A La Hán, vào sát na sanh của tâm bình nhật đối với người đang sanh là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với người đang sanh cõi khổ - cõi vô tưởng, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng khổ đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm bình nhật đối với người đang tử biệt là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, vào sát na sanh của tâm đạo quả ở cõi vô sắc, đối với người đang tử biệt cõi khổ - cõi vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt và khổ đế cũng không đang sanh".
Tập đế không đang sanh cho người nào ở cõi nào thì đạo đế sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy phải chăng?
"Vào sát na sanh của tâm chí thượng đạo, vào sát na sanh của tâm mà tiếp cận sẽ đắc chí thượng đạo, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người mà sẽ đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy; tập đế không đang sanh nhưng đạo đế chẳng phải sẽ không diệt cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn đối với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với bậc vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy tập đế không đang sanh và đạo đế cũng sẽ không diệt".
HAY LÀ ÐẠO ÐẾ SẼ KHÔNG DIỆT CHO NGƯỜI NÀO Ở CÕI NÀO THÌ TẬP ÐẾ KHÔNG ÐANG SANH CHO NGƯỜI ẤY Ở CÕI ẤY PHẢI CHĂNG?
"Ðối với người cõi khổ, vào sát na sanh của tâm ái đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt nhưng tập đế chẳng phải không đang sanh cho người ấy ở cõi ấy. Còn vào sát na diệt của tâm chí thượng đạo, luôn với bậc A La Hán, vào sát na diệt của tâm ái và vào cái tâm bất tương ưng ái đang diễn tiến đối với người là hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, đối với bậc vô tưởng, thì với người ấy ở cõi ấy đạo đế sẽ không diệt và tập đế cũng không đang sanh".
Khổ đế từng sanh cho người nào thì tập đế sẽ diệt cho người ấy phải chăng?
Các câu hỏi thuộc quá khứ vị lai trong phần diệt (Nirodhavāra) cả câu xuôi lẫn câu ngược đã được phân tích như thế nào trong phần sanh diệt (Uppādanirodhavāra) cũng nên phân tích rõ ràng như vậy.
DỨT PHẦN SANH DIỆT (Uppādanirodhavāraniṭṭhitaṃ)
KẾT THÚC CHUYỂN BIẾN (Pavattivāro)
5- PHẦN BIẾN TRI
Người nào biến tri khổ đế thì người ấy cũng đoạn trừ (Pajahati) tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY CŨNG BIẾN TRI (PARIJĀNĀTI) KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
Người nào đã biến tri khổ đế thì người ấy đã đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐÃ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO ÐÃ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐÃ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
Người nào sẽ biến tri khổ đế thì người ấy sẽ đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
Người nào đang biến tri khổ đế thì người ấy đã đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO ÐÃ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐÃ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Vị A La Hán không đang biến tri khổ đế nhưng chẳng phải chưa đoạn trừ tập đế. Ngoại trừ bậc chí thượng đạo và vị A La Hán, các hạng người còn lại thì không đang biến tri khổ đế và cũng chưa đoạn trừ tập đế".
HAY LÀ NGƯỜI NÀO CHƯA TỪNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Bậc chí thượng đạo không từng đoạn trừ tập đế nhưng chẳng phải không đang biến tri khổ đế. Ngoại trừ bậc chí thượng đạo và bậc A La Hán, các hạng người còn lại thì không từng đoạn trừ tập đế và cũng không đang biến tri khổ đế".
Người nào đang biến tri khổ đế thì người ấy sẽ đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Người mà sẽ đắc đạo thì người ấy không đang biến tri khổ đế nhưng chẳng phải sẽ không đoạn trừ tập đế. Còn bậc A La Hán và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo thì người ấy không đang biến tri khổ đế và cũng sẽ không đoạn trừ tập đế".
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG ÐANG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Bậc chí thượng đạo sẽ không đoạn trừ tập đế nhưng chẳng phải không đang biến tri khổ đế. Còn vị A La Hán và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo thì với người ấy sẽ không đoạn trừ tập đế và cũng không đang biến tri khổ đế".
Người nào từng biến tri khổ đế thì người ấy sẽ đoạn trừ tập đế phải chăng?
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY TỪNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
NGƯỜI NÀO KHÔNG TỪNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Người mà sẽ đắc đạo người ấy không từng biến tri khổ đế nhưng chẳng phải sẽ không đoạn trừ tập đế. Còn bậc chí thượng đạo và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo, người ấy không từng biến tri khổ đế và cũng sẽ không đoạn trừ tập đế".
HAY LÀ NGƯỜI NÀO SẼ KHÔNG ÐOẠN TRỪ TẬP ÐẾ THÌ NGƯỜI ẤY KHÔNG TỪNG BIẾN TRI KHỔ ÐẾ PHẢI CHĂNG?
"Vị A La Hán sẽ không từng đoạn trừ tập đế nhưng chẳng phải không từng biến tri khổ đế. Còn bậc chí thượng đạo và hạng phàm phu mà sẽ không đắc đạo thì những người ấy sẽ không đoạn trừ tập đế và cũng không từng biến tri khổ đế".
DỨT PHẦN BIẾN TRI (Parriññavāraṃ niṭṭhitaṃ)
KẾT THÚC ÐẾ SONG
(Saccayamakaṃ niṭṭhitaṃ)
KẾT THÚC BỘ SONG ÐỐI LUẬN – TẬP 1
(1) Ở đây cần phải hiểu là đạo quả hữu học.
TRÍCH CÚ TỪ ĐIỂN
PADABHĀJANĪYĀNUKKAMO
Akusala 2 nakevalaṃ: bất thiện
akusalamūlā 2, 10, 13: căn bất thiện
akusalamūlaka 2,12: nương căn bất thiện
akusalamūlamūla 2.11: căn bất thiện căn
akusalamūlamūlaka 2.13: nương căn bất thiện căn
akusalamūlasahajāta 10-13: câu sanh bất thiện căn
akusalasamuṭṭhāna 10-13: bất thiện sỡ sanh
aggamagga 863 nakevalaṃ: chí thượng đạo
aggamaggasamaṅgī 276 nakevalaṃ: bậc chí thượng đạo
aghānaka 297. nakevalaṃ: người vô tỷ
acakkhuka 296. nakevalaṃ: người vô nhãn
aññamaññamūla 1. nakevalaṃ: hỗ tương căn
aññamaññamūlaka 1 nakevalaṃ: thuộc hỗ tương căn
aññamaññamūlamūla: nakevalaṃ: căn hỗ tương căn
aññamaññamūlamūlaka. nakevalaṃ: thuộc căn hỗ tương căn
atīta 929. nakevalaṃ quá khứ
attharạsa 288. 289. 803. 804 nghĩa vị
atthi 760 nakevalaṃ có (động từ)
anantarā 863 nakevalaṃ tiếp cận, liên tục.
anabhisametavī 850 nakevalaṃ: người chưa đắc đạo.
anāgata 346. 561. vị lai
anāgāmimaggasamangī 1387. nakevalaṃ bậc bất lai đạo
anuloma 547 nakevalaṃ thuận, xuôi
apāya 837 yebhuyyikaṃ: cõi khổ
abyākata 3. 14-17-22. Vô ký
abyākatamūla 3.14-17 căn vô ký
abyākatamūlaka 3.16: thuộc căn vô ký, nương căn vô ký
abyākatamūlamūla 3.15. căn vô ký căn
abyākatamūlamūlaka 3.17. nương căn vô ký căn
abyākatamūlasahajāta 14.17. câu sanh căn vô ký
abhisametāvī 850. nakevalaṃ: người đã đắc đạo
arahanta 276. nakevalaṃ bậc Ứng Cúng, vị A La Hán
arūpa 117. yebhuyyikaṃ: vô sắc
arūpaka 304. nakevalaṃ: người vô sắc, không hình sắc